Atari

Logo Atari Atari zostało założone 27 czerwca 1972 r. przez trójkę przyjaciół: Nolana Bushnella, Teda DabneyaLarry’ego Bryana przedsiębiorstwo Atari rozpoczęło swój rozwój od prostej gry Pong. Prototyp został przetestowany we wrześniu 1972 w małym barze w Sunnyvale. Efekt przeszedł oczekiwania konstruktorów gry – automat błyskawicznie zapełniał się 25-centówkami. Wkrótce maszyny do gry w Pong zaczęły pojawiać się wszędzie i z niektórych można było uzyskać nawet 200 dolarów tygodniowo. Do końca 1973 Bushnell i spółka sprzedali 2500 automatów, do końca 1974 – już 8000. Maszyny kosztowały 1200 dolarów, podczas gdy koszty wytworzenia mieściły się w granicach 300-400. Dzięki sukcesowi tego produktu Atari stało się ważnym konkurentem dla najważniejszych przedsiębiorstw produkujących gry zręcznościowe – MidwayBally.

Automaty były produkowane w pierwszym budynku przedsiębiorstwa w Santa Barbara, gdzie mieściło się także biuro. Wraz z lawinowo narastającą liczbą zamówień, szefowie przedsiębiorstwa byli zmuszeni przenosić warsztaty, a także zatrudniać coraz więcej ludzi, często prosto z ulicy. Efekt był taki, że hale produkcyjne były pełne marihuanowego dymu (od którego nie stronili także twórcy przedsiębiorstwa). Często zdarzały się także kradzieże sprzętu. Wielką klęską Atari było to, że przedsiębiorstwo nie zdołało opatentować Ponga i wkrótce na jego pomyśle zaczęły się bogacić dziesiątki innych przedsiębiorstw, które zapełniały bary w całych Stanach Zjednoczonych automatami do gier o identycznych zasadach.

Nolan Bushnell, główny ideolog przedsiębiorstwa, przyjął zasadę ciągłej ucieczki do przodu przed konkurencją. Atari miało produkować nowocześniejsze, bardziej wciągające, atrakcyjniejsze gry i w ten sposób ugruntować swoją pozycję. Wkrótce Atari wypuściło na rynek gry poruszające nowe tematy: polowanie na rekiny (Maneater), wyścigi samochodowe (Trak10), rozbijanie ściany z klocków za pomocą piłki (Breakout – kolejny wielki sukces przedsiębiorstwa – zaadptowany później do Apple ][).

Na Boże Narodzenie 1975 przedsiębiorstwo wypuściło domową wersję Ponga. Pierwsza transza (150 tysięcy) kosztujących 100 dolarów gier podłączanych do telewizora rozeszła się błyskawicznie. Tym samym Atari przebiło wyniki konkurentów na rynku gier domowych: MagnavoxColeco. Kolejny rynek zbytu otworzyło ponowne zalegalizowanie automatów do gier w Nowym Jorku i Chicago. Przedsiębiorstwo zaczęło przynosić ogromne dochody, jednak pojawiły się także problemy w zarządzaniu – Atari nie dało się już zarządzać jak kilkunastoosobowym przedsiębiorstwem. Pozycja Bushnella (który chciał rządzić każdym etapem projektowania i produkcji) była stopniowo marginalizowana przez Ala Alcorna.

W 1976 przedsiębiorstwo sprzedano kompanii rozrywkowej Warner Inc. (obecnie Time Warner) za 28 milionów dolarów. W ciągu następnych pięciu lat obroty Atari urosły do 2 miliardów dolarów, czyniąc je najszybciej rozwijającym się przedsiębiorstwem w historii USA. Warto wspomnieć, że kapitał początkowy przedsiębiorstwa wynosił 300 dolarów, po 100 dolarów od każdego założyciela.

We wrześniu 1977 Atari zaczęło sprzedawać VCS (Video Computer System), które jednak początkowo nie okazało się wielkim sukcesem. System miał dostarczać dochodów przede wszystkim ze sprzedaży kartridżów z grami (30 dolarów za sztukę).

W 1978 najważniejszą rolę w przedsiębiorstwie zaczął odgrywać Ray Kassar, zaangażowany już przez Warner. Jego sposób życia, a także strategia zarządzania przedsiębiorstwem (bazowanie na marketingu i sprawdzonych, niekoniecznie rewolucyjnych produktach) były sprzeczne z poglądami Bushnella, który po wielu kłótniach opuścił Atari i zajął się planowaniem kolejnych przedsięwzięć (sieć jadłodajni Pizza Time Theaters). W ten sam sposób odszedł z przedsiębiorstwa Jay Miner, późniejszy twórca komputera Amiga. Wiele z koncepcji zawartych w konstrukcji tego komputera powstało w czasie jego prac w Atari. Ze sław komputerowego świata lat 70. i 80. w Atari pracował jeszcze Steve Wozniak, który później założył ze Steve’em Jobsem firmę Apple.

Na lata 1979-1982 przypadł złoty okres Atari. Przedsiębiorstwo zawdzięczało ogromne zyski nie tylko menedżerskiemu talentowi Kassara, ale przede wszystkim ogólnie znakomitej koniunkturze przemysłu gier komputerowych, przede wszystkim automatów. W tym czasie Atari produkowało m.in. maszyny do gier Space InvadersPac-manAsteroids.

W 1983 roku nastąpił wielki krach na rynku gier, przepowiedziany przez Nolana Bushnella. Przedsiębiorstwo Warner Inc. po ogłoszeniu bilansu za rok 1983 (536 milionów dolarów strat) zarządziło restrukturyzację. Wstrzymano rozwój nowych produktów, m.in. doskonale zapowiadającej się konsoli Atari 7800. W 1984 r. część przedsiębiorstwa produkująca konsole do gier i komputery – Atari Computers – została sprzedana.

Właścicielem został Jack Tramiel, który nadał jej nazwę Atari Corp.. Automaty do gier nadal były produkowane przez oddział Warner Inc, „Atari Games”. Tramiel chciał rozpocząć produkcję nowego komputera. Próbował kupić podupadające przedsiębiorstwo Amiga, ale zaoferował znacznie mniejszą kwotę niż konkurent – Commodore. W przeciągu kilku miesięcy zbudował model Atari ST, który zdobył rynek niską ceną i sporymi możliwościami. Całkowity zwrot w kierunku komputerów zemścił się później na nim utratą rynku konsoli do gier, którego już później nie odzyskał.

Na początku lat 90. XX wieku Atari Corp. podjęła próbę ponownego wybicia się na pozycję lidera na rynku elektroniki użytkowej. Ofensywa ta przebiegła na trzech frontach:

  1. przedsiębiorstwo podjęła próbę „ucieczki do przodu” w obliczu narastającej konkurencji na rynku komputerów domowych, prezentując w 1992 roku komputer Atari Falcon, stanowiący istotne jakościowo rozwinięcie serii ST;
  2. niemal jednocześnie testowano możliwość wejścia na rynek profesjonalnych stacji roboczych z własną wersją Uniksa (Atari System V) oraz komputerem Atari TT;
  3. oraz próbowano powrócić na rynek konsoli do gier z nową, 64-bitową konsolą Atari Jaguar;

Wszystkie te usiłowania kolejno spełzły na niczym. Już w 1992 roku, wobec nikłego zainteresowania rynku, porzucono prace nad Atari System V i Atari TT. Na początku 1994 roku zarzucono ostatecznie prace rozwojowe nad Atari Falcon, skupiwszy wszystkie środki na promocji konsoli Jaguar. Ta jednak też nie zdobyła rynku i Atari Corp. w 1996 ostatecznie upadła.

W 2003 prawa do nazwy Atari wykupione zostały przez francuskiego wydawcę gier komputerowych Infogrames, po czym przedsiębiorstwo oficjalnie zmieniło nazwę na Atari. W 2010 roku, posadę w radzie nadzorczej ma objąć założyciel firmy Atari Nolan Bushnell.