Nolan Bushnell

Nolan Bushnell - założyciel Atari
Nolan Bushnell – założyciel Atari

Nolan Bushnell urodził się 5 maja 1943 roku i jest amerykańskim przedsiębiorcą, konstruktorem i projektantem gier komputerowych. Zasłynął jako twórca Syzygy i Atari.Za młodu interesował się on grami planszowymi, lubił łamigłówki i zagadki.

W wieku 15 lat jego obowiązkiem staje się prowadzenie rodzinnej firmy budowlanej, co daje mu dość sporą wiedzę na temat prowadzenia interesów. W czasie studiów pracował w lunaparku o nazwie „Lagoon”, gdzie zdobywał kolejne doświadczenie z przemysłem rozrywkowym – i właśnie to odróżniało go od inżynierów pracujących w firmach komputerowych.

Podczas studiów, na 2 lata przed uzyskaniem dyplomu na Uniwersytecie Utah zobaczył Spacewar, pierwszą grę napisaną przez Stevena Russella. Wówczas zakiełkował mu w głowie pomysł, żeby tę grę zmodyfikować i wprowadzić do sprzedaży, aby inni mogli zacząć korzystać z nowości, jaką niewątpliwie były gry komputerowe. Niestety w czasach, w których Nolan oglądał komputer nie można było w tani sposób produkować gry, ze względu na bardzo wysoką cenę komputera. W 1968 roku kończy studia i szuka pracy w Disneyu, chcąc dalej pracować w parku tematycznym. Niestety firma spod znaku Myszki Miki nie odpowiada, więc znajduje pracę w firmie Ampex na stanowisku inżyniera. Nudna praca nie daje Bushnellowi wystarczającej satysfakcji, więc już po 2 latach, w 1970 roku pakuje swoją rodzinę do samolotu i lecą do Doliny Krzemowej, by tam rozwijać swoje pasje.

Trafia na złoty okres, gdyż przemysł komputerowy w Kalifornii rozwijał się w niewyobrażalnym tempie. Tranzystory są coraz gęściej upakowywane, powstają mikroprocesory, wymyśla się coraz nowsze urządzenia peryferyjne, takie jak mysz, następuje powszechna miniaturyzacja elektroniki. To pozwala Bushnellowi na założenie firmy wraz z Tedem Dabneyem. Firma początkowo nazywała się Syzygy i wypuściła na rynek Computer Space, klon Spacewar o którym Nolan myślał od kilku lat. W trakcie projektowania gry dwóch inżynierów, aby znaleźć pieniądze na bieżącą działalność firmy naprawia maszyny do gry w pinball. Dabney buduje prototyp Computer Space, natomiast Bushnell szuka firmy, która mogłaby dla nich produkować maszyny. Dogaduje się z firmą Nutting Associates założoną przez Billa Nuttinga, która wcześniej produkowała interaktywne maszyny do quizów i innych podobnych rozrywek. Pomimo porażki komercyjnej, spowodowanej zbyt dużym skomplikowaniem, jak na maszynę barową, Syzygy zarabia 3 miliony dolarów. Bushnell czuje że Nutting nie wypromował tej gry dostatecznie, a jego kolejne gry będą licencjonowane większemu producentowi.

W 1972 roku założyciele Syzygy udają się do urzędu żeby zarejestrować nazwę Syzygy, niestety nazwa okazuje się zajęta. Bushnellowi przypomina się jednak termin z dalekowschodniej gry Go, Atari. Atari, czyli szach, sygnał nakazujący przygotować się do ataku. Fima zaczynała z niewielkim zapasem gotówki, w ciągu 10 lat osiągając przychód 2 mld dolarów rocznie. Pierwszym pracownikiem oprócz założycieli była 17 letnia Cynia Villanueve, która odpowiadała na telefony i miała robić dobre wrażenie na osobach rozmawiających z Atari. Kolejnym był Al Acorn, który zaprojektował automatową wersję Ponga. Nolan w tamtych czasach sam siebie uważał za boga, nietykalnego w swoim dominium.

W tym samym czasie w Atari spotkania biznesowe organizowane były w jacuzzi, programiści używali olbrzymich ilości narkotyków. Atari miało 2 odrzutowce, którymi Bushnell i jego pracownicy przemieszczali się po świecie. Wydawano olbrzymie kwoty pieniędzy na rozwój automatów w czasie, gdy konkurencja podkradała z Atari to co najpiękniejsze i najlepsze, praktycznie nie inwestując. Ze względu na mnogość projektów prowadzonych przez Atari, firma była dość niestabilna finansowo i często pojawiały się wzloty i upadki wartości firmy.

Po kilku miesiącach Ted Dabney postanawia opuścić firmę i zając się innymi rzeczami. Bushnell słusznie doszedł do wniosku, że era automatów przeminie i dlatego inżynierowie Atari zaczęli pracować nad domową wersją Ponga, która premierę miała w 1975 roku. Sprzedaż konsoli przynosiła olbrzymie zyski, głównie ze względu na umowę z siecią handlową Sears, która przeznaczyła dla Ponga olbrzymią ilość miejsca w swoim katalogu.

1976 rok zaczyna się od sprzedaży firmy Warnerowi, olbrzymiej korporacji działającej w przemyśle rozrywkowym. Owa transakcja była warta jedyne 28 mln dolarów, w zamian za które Steven Ross stał się posiadaczem największej firmy produkującej automaty i konsole. Bushnell czuł się z tego powodu szczęśliwy, ponieważ otrzymał olbrzymią ilość gotówki i dalej mógł czuć się jak król gier komputerowych, co jednak nie do końca było prawdą. Atari pracowało wówczas nad konsolą, która zmieniła świat, ale sprawiła, że Bushnell musiał opuścić Atari. Stella, czyli Atari VCS premierę miał w październiku 1977, czyli już po premierze Apple II.

Wykorzystywały ten sam procesor, MOS 6502, aczkolwiek produkt Atari kosztował jedynie 199 dolarów, co stanowiło ułamek ceny Apple II. Produkt był wsparty kampanią reklamową, ale nie wpłynęła ona na oczekiwaną przez Warnera sprzeadaż. Ross postanawia sprawdzić co dzieje się w Atari i wysyła do firmy Raya Kassara, który początkowo ma jedynie skontrolować firmę Bushnella. Struktura wewnętrzna firmy była po prostu w koszmarnym stanie, nie istniało nic, co pozwalałoby stwierdzić, że Atari jest wartą miliony dolarów firmą. Bushnell nie widział w tym nic złego, nierzadko przychodził do pracy z skrętem z marihuany, ciągle próbując przeforsować obniżenie ceny konsoli. Nolan nie był również zainteresowany rozpoczęciem projektowania komputera osobistego, mającego stanowić konkurencję dla komputerów Apple i Commodore.

Zarząd Warnera przez pewien czas myślał, iż Bushnell i Steve Jobs podpisali umowę, na mocy której Apple miało robić komputery a Atari konsole. Bushnell przysłowiowy gwóźdź do trumny wbił spotkaniem zarządu Atari bez przestawicieli zarządu Warnera, co łamało statut firmy. Po tym wydarzeniu Steven Ross dał zielone światło dla zwolnienia Nolana z Atari i postawienia na stanowisko prezesa Raya Kassara. Po zwolnieniu z firmy Bushnell nie mógł pracować w konkurencyjnej firmie produkującej gry i sprzęt komputerowy, ze względu na zapis w kontrakcie zakazujący mu pracy do 1983 roku.

Bushnell odkupuje od Warnera Chuck E. Cheese’s i Pizza Time Theatre. Był to projekt łączący rodzinną restaurację, gdzie głównym daniem była pizza, wraz z krążącymi dookoła przebierańcami i maskotkami oraz automatami do gier. Na początku powstała jedna restuaracja, która w krótce przekształciła się w całą sieć. Bushnell znalazł spokojne miejsce do pracy, przypominające mu stare dzieje, kiedy pracował w lunaparku. Spokojna egzystencja Bushnella i jego sieci trwała do roku 1984, kiedy to Pizza Time Theatre bankurtuje, a Chuck E. Cheese zostaje wyprzedane. Rozrzutność Bushnella jest dalej bardzo widoczna w kilkunastu prowadzonych przez niego różnych projektach, nie poświęcając im jednak należnej uwagi. Pokochał za to żeglarstwo jako sposób na uspokojenie skołatanych nerwów.

Podejmuje także kolejną złą decyzję i zadłuża się w funduszu Merrill Lynch. To zadłużenie omal nie doprowadza Bushnella do zawału. Kolejnymi projektami w które angażuje się Bushnell to między innymi grupa kapitałowa Catalyst Technology, uWink, czy PlayNet.

Od 2010 Nolan Bushnell ponownie zasiada w radzie nadzorczej Atari.