Sinclair ZX-81

ZX81 to komputer domowy zaprojektowany w laboratoriach sir Clive Sinclaira i wyprodukowany przez szkocką firmę Timex. Został wprowadzony w Wielkiej Brytanii 5 marca 1981 roku w cenie 69.95 GBP za gotowy komputer bądź 49.95 za zestaw do samodzielnego montażu. Komputer, który został stworzony jako następca komputera ZX80 wprowadzonego rok wcześniej i przeznaczony jako niedrogi komputer domowy. Był komputerem który odniósł spory sukces, ponieważ sprzedano ponad półtora miliona egzemplarzy. Podobnie jak poprzednik, ZX81 wykorzystywał procesor Zilog Z80.

Sinclair ZX81 to pierwszy komputer brytyjskiej firmy który odniósł sukces poza Wielką Brytanią i dotarł ze sporym sukcesem do Stanów Zjednoczonych, gdzie był sprzedawany jako ZX-81. Timex prowadził sprzedaż komputera na całym świecie. Wkrótce potem zaczęli sprzedawać oni komputer na licencji ZX81, nazwany Timex Sinclair 1000 i 1500. Istniała spora ilość różnych klonów komputera ZX81, produkowanych w różnych krajach.

Brytyjski produkt został zaprojektowany jako mały, prosty i przede wszystkim tani komputer używający jak najmniejszej ilości komponentów. Wyjście wideo zostało tak zrobione, że do pracy wystarczył najtańszy telewizor. Programy były ładowane i zapisywały się na kasetę magnetofonową. Posiadał tylko 4 układy krzemowe, 1 kB pamięci. Maszyna nie posiada części ruchomych, nawet włącznika. Klawiatura jest wykonana z gumy i korzysta z membrany, dzięki czemu ryzyko awarii jest nieporównywalnie mniejsze. Komputer posiadał dość spore ograniczenia, ale można je było ominąć dzięki urządzeniom firm trzecich, co pozwalało na ograniczenie kosztów tego pierwszego.

ZX81 mógł być zamówiony pocztą jako zestaw do samodzielnego złożenia bądź gotowy komputer. W zasadzie można to uznać za sporą innowację, ponieważ komputer dzięki temu był bardzo łatwo osiągalny, nawet w przyulicznych sklepach i księgarniach. Wokół komputera powstała olbrzymia społeczność hobbystów, którzy tworzyli oprogramowanie i sprzęt dla ZX81. Część z nich zrobiło na komputerze dość spory biznes.

Dzięki ZX81 mieszkańcy Wielkiej Brytanii zrozumieli, że komputery to przyszłość, co spotęgowało sukces maszyny a z właściciela firmy, Cliva Sinclair uczyniła milionera i dała motywację do budowy kolejnego komputera, ZX Spectrum.

Komputer zbudowano w oparciu o 4 układy scalone: procesor Z80, układ ULA, 8192-bajtowy ROM, i jeden lub dwa 1024-bajtowe pamięci RAM. Możliwe było przyłączenie zewnętrznych pakietów RAM (po 16 kB maksymalnie do 48 kB). ROM zawierał język programowania Sinclair BASIC.

Ekran pracował w trybie tekstowym wyświetlając 24 wiersze po 32 kolumny, z czego 22 górne wiersze przeznaczone były do wyświetlania działania programu, a 2 dolne linie na wpisywanie kodu programu i danych. Każdy znak (z wyjątkiem 2 linii na dole) był podzielony na 4 piksele (2×2), co dawało rozdzielczość 64 × 44 px.

ZX81 mógł działać w dwu trybach: SLOW i FAST. Tryb FAST (jedyny dostępny w ZX80), odświeżał obraz tylko gdy system skończył obliczenia – co powodowało nieprzyjemne migotanie ekranu. Był on pożyteczny, gdy program miał wykonywać dużo obliczeń a nie było potrzeby patrzenia cały czas na ekran co się dzieje. Tryb SLOW, który był niemiłosiernie powolny, powodował odświeżanie ekranu cały czas.

 

Procesor Zilog Z80
Pamięć 1 – 16 kB RAM / 8 kB ROM
Wejście Magnetofon
Wbudowana klawiatura
Wyjście Telewizor / Monitor
System Operacyjny Sinclair BASIC